Please introduce yourself briefly.

Graduated from Marmara University Indsutrial Engineering in 2008. In 2009 I started to work in regional development activities managed by Dicle Development Agency(DIKA). Since 2013 I work in Karacadağ Development Agency that is active in Diyarbakır and Şanlıurfa.

How was the level of awareness about renewable energy in your city?

Since 2014 the Development Agency has been conducting Renewable Energy Financial Support Programmes (MDP) based on TRC2 Regional Plan which was approved by the ministry in 2013. When the programme started the level of awareness was quite high however when people started to get informed about the burocratic and technical side of the issue this interest became more realistic. In the years 2014, 2015, and 2016 the MDP  schemes we conducted preserved the interest in despite of the economical and social challanges in the region.

How much were you involved in renewable energy issues? Please mention about your activities/studies if there are any.

My involvement in renewable energy started with the research and data collecting on renewable energy for the project paper for my termodynamics class lectured by Prof. Dr. Tanay Sıdkı Uyar. I participated in various activities conducted by Dicle Development Agency and Karacadağ Development Agency.

What are your impressions of the study visit to Denmark?

I didn’t participate in the study visit.

How do you interpret the renewable energy activities and practices in your city?

What we wanted to create via the MDPs we are conducting as the agency is that: the institutions and the business become aware of the renewable energy potential of the region within the frame of  legislation and location of the region and to develop a pilot Project so that hey could get more information on renewable energy Technologies. We have achieved that goal to a certain extend with the projects supported and conducted.

What steps shall be taken in your city in this regard?

In the light of agency activities and other indivudual practices, we see that we are at the bottom of the ladder on this issue. The public institutions and the private businesses should pioneer by implementing more projects and  making more investments in this field. We will see the benefits in time if the universities offer and extend the education and research opportunities to private businesses and the electricity consumers who want to invest on renewable energy. If the universities and public intstitutions open training and consultancy offices along with the renewable energy facilities they are building, this will offer great contribution to making right investment decisions.

Also meetings, workshops, briefings that will create the necessary natural and legal bodies (cooperatives, communities etc.) for extending renewable energy to the end user of electricity and heat will be useful for a city that is at the bottom of the ladder.

What did you learn from project?

In the scope of the Project I learned:

100% renewable energy is actually a realizable target;

the end user is the essential element to realize this target;

the importance of the coordination and coolaboration of universities, NGOs, public institutions and local governments

the importance of the leading and pioneering role of the universities, public institutions and local governments.

Please write your opinions about the future of renewable energy.

It is not sufficient that renewable energy, in other terms clean energy is implemented broadly in one city, one region or in one country. Everyone had to show the required care and attention to renewable energy in the scope of his/her responsibility. If this is accomplished the future of renewable energy reaches to a healthier form for humanbeings and the earth.

Is there a Project that you plan to contribute or implement in your city after this project?

We plan to continue to support the projects within the agency MDPs.

Kind Regards

Bedri YAY.

05.01.2017 / DİYARBAKIR

Please introduce yourself briefly.

Assistant Prof. Dr. Bilal Gümüş. I work as academician in Dicle University, Department of Electrical and Electronic Engineering. My area of expertise includes electrical machines, power electronic and renewable enery resources. I have verious publications and projects on those fields.

How was the level of awareness about renewable energy in your city?

The level of awareness about renewable energy in our city was very low in the beginning of 2000s. The only usage of renewable energy was producing heat from solar energy. The Solar House that was built in Sümerpark campus played an important role in raising awareness. Especially with the school-age children visiting the house, the idea that it is possible that all of the energy a house needs can be produced from renewable resources started to spread out. Recently, with the regulations regarding unlicensed electricity generation from renewable energy resources, bigger scale facilities are started to be built. In the city, in 2015 solar plants with capacity of 250 kW – 600 kW are put into operation. So it became more apparent that it is possible to produce energy in a larger scale from renewable resources. Although such pilot facilities raise the  level of awareness, I believe it is still way too below the desired level.

How much were you involved in renewable energy issues? Please mention about your activities/studies if there are any.

I am working on renewable energy resources for many years. I managed many postgraduate thesis on this field. I was involved in the building process of Diyarbakır Solar House and I was in the advisory board of the house.  I prepared many papers and publications on this. Recently, I conducted a project of building a solar plant that has 250 kWp installed power within the structure of Dicle University Engineering Faculty. The solar plant is making production for more than one year. I also continue my training and educational activities on renewable energy.

What are your impressions of the study visit to Denmark?

I didn’t participate in the study visit. But before I participated in a similar visit to Germany within an EU Project. I had the opportunity to see and explore the renewable energy practices on site. Especially in the places where utilizing renewable energy has become a way of life, we saw the actual examples that prove living with 100% renewable energy is possible. As a person who is working on this field for a long time I was excited and happy to see the implementations in city scale. My faith that we can also apply those practices in our country has increased with the examples I saw.

How do you interpret the renewable energy activities and practices in your city?

I don’t think the renewable energy activities in my city are sufficient. In Diyarbakır particularly solar energy capacity is huge. However the utilization of this energy is minimum. Even the collector heaters that produce hot water from solar energy became obsolete after natural gas is started to be used in the city. Decision makers are not developing policies that will enable utilization of renewable energy resources in an integrated approach.  Several practices that are being implemented don’t meet the potential and the need.

What steps shall be taken in your city in this regard?

 First of all, with an integrated approach, renewable energy and energy efficiency policies should be set which will include all stakeholders in the city. Feasible, realistic targets should be set and realized. Newly built buildings should be producing their own energy. The ways of utilizing renewable energy should be explored in all practices and they should be implemented. Projects should be conducted on using plant and animal wastes to generate energy. Necessary supports should be made for realizing and encouraging such projects.

What did you learn from project?

 In the project I saw that different parts of the society can gather around the goal of utilizing renewable energy, produce ideas and build awareness. I think this is the most important gain of the project. Citizens of a city should make positive plans about their future and life conditions and try to realize those plans. Different stakeholders who come together in the scope of the project will spread those ideas in their communities and this might be the driving force for leaving the fossil fuels and utilizing the renewable resources.

Please write your opinions about the future of renewable energy.

 The climate change make it obligatory to use renewable energy.  So the investments and practices on this field will increase in the following years. The new studies, new products and techniques in this field will create more efficient systems.

Is there a Project that you plan to contribute or implement in your city after this project?

Apart from graduate students we plan to give applied training to technicians and graduated engineers about this field. We have a project that compares the performance of different photovoltaic technologies under real conditions. The feasibility  project of the solar plant that has 5 MWp installed power in Dicle university campus is completed and submitted to the related authorities. I make necessary initiatives that will enable to use 100% renewable energy for the energy consumption of the campus. We also work on opening a “Smart Grids Research Center” in the university. With this center we aim to cooperate with two research centers in Denmark and Austria. We submitted a project to conduct experiments in the Smart Electricity Systems and Technologies Laboratory within “European Research Infrastructure supporting Smart Grid Systems Technology Development” project conducted by Austrian Institute of Technology. With this project we aim to measure the behaviors and impacts of the smart grid and renewable energy plants that are planned to be built in the campus.

Binnur ÇIĞRI/ Civil Engineer

Burdur/Bucak Organized Industrial Site Director

Member of Burdur Municipality Council


We are aware that increasing the diversity of the resources in electricty generation in terms of supply security of energy policy of Turkey.

The renewable energy awareness in our city:

  • Has started with solar energy panels.
  • Wind energy potential is not found to be efficient.
  • There is not a real activity on biogas facilities.

Big investments are made by the companies that are aware of the solar energy potential in the region and the profitable investment return in this field. Individuals who intended to use solar energy for household found the investment amount very high and since there is no subsidy they gave up on those projects.


One business owner in Bucak Organized Industrial Site planted 550 kW solar energy to contribute to the electricty consumption of his factory and supplied 40% of the factory consumption. Our efforts for transition to LED for all illumination of the region continue


The efforts to build Biomass Energy Production Plant and to generate electricity on the sanitary landfill of the Municipality also continues.


The project for producing biogas energy from the sludge of the waste water treatment facility is conducted and the construction work will start.  Civil works department is about to finish the construction and the construction of the solar system (600 kW) on the roof of civil works building continues.


Yenilenebilir Enerji ile ilgili uygulamalar? Danimarka’da görünce konuya bak?ş aç?m?z çok de?işti.  Özellikle tar?m ve hayvanc?l???n yo?un oldu?u ilimizde hem at?klar?n de?erlendirilerek enerjiye dönüştürülmesi, hem de organik gübre oluşumunun sa?lanmas? bizim bu konuya ilgimizin yo?unlaşmas?na neden oldu.


Our perspective on renewable energy and RE implementations has changed intensely after the study visit in Denmark. Since agriculture and animal farming are widely available   in our city, especially waste to energy option and organic fertiliser production became our  main  interests. We also observed that cooperative activities are conducted effectively.


In the light of information and experience we gathered, with a energy cooperative model;

  • We can start pilot activities in the villages by collaborating in energy production.
  • We can supply the electricity and heating in the village level and migration of villagers to city will be prevented.
  • The revenue by selling the surplus energy can be used to meet the needs of the village, so enable the village independent and covering its own needs.
  • One of the most important outcome will be the organic fertilizer produced from manure brought by the villagers.


In Denmark we observed the importance of being ecological, which is economic as well. We observed that there is an awareness of using clean technologies efficiently to form a sustainable life standard.


What can we do in this respect in our city for future:

  • We shall set up units that will explore energy efficiency and renewable energy systems in organizations and institutions.
  • We shall ensure energy saving in long term by using the products with high quality standard.
  • We shall build solution-oriented houses during urban transformation.
  • We shall build buildings that take sunlight to minimise energy consumption for illumination.
  • We shall build natural ventilation instead of air conditioning.
  • We shall use recovery systems where there must be ventilation.
  • We shall block the cold by planting trees to the north.
  • We shall encourage transition to LED systems for illumination.
  • We shall encourage regular waste collection.
  • We shall encourage recycling of all types of wastes.


When we look to the future in regard of renewable energy:

  • Considering the resources in our region our city is one of the cities with best solar rediation and so energy generation from solar systems can be spread through the city. The solar energy potential is 5300 times more than consumpted energy in Turkey.
  • Our city where there is intense agriculture and animal feeding cooperatives shall be spread out to use the wastes to generate energy and produce organic fertilizer.
  • Since the capacity of power distribution unit is full, connection agreement is not given. New power distribution unit should be built or the capacity should be improved.
  • Feed-in tariff should be developed at the beginning in case there is surplus energy.
  • There should be subsidies for the investment phase of the renewable energy systems.
  • Bureaucratic procedures should be minimized, exemptions should be provided for fees and various charges.


By contributing to establishment of independent energy resources and economical development we aim to become self sufficient with  clean, healthy, environmental friendly and sustainable energy generation and we are committed in working for this purpose



Please introduce yourself briefly.

Cengiz Acar. I participate from Diyarbakır. I am electrical and electronic engineer. I work in Organized Industrial Zone. Also I am a member of the board of Chamber of Electrical Engineering – Diyarbakır Branch.

How was the level of awareness about renewable energy in your city?

The renewable energy developments are very new in our city as they are in our country. There are activities on renewable energy, particularly on GES (Solar Energy Systems) in various organizations. However this field has not been spread through general public yet.  In order to spread it, two kinds of support are required. Bureaucracy should be minimized and the community should be informed more.

How much were you involved in renewable energy issues? Please mention about your activities/studies if there are any.

I am following the developments in renewable energy field for the last 2-3 years. I am also member of the commission that evaluates the call letters in the Organized Industrial Zone. Also I participated in several technical field trips, seminars and workshops on this topic. Recently I participated in the Denmark study visit. I am currently building a 335 kWp GES with field implementation.

What are your impressions of the study visit to Denmark?

I believe that Denmark study visit was very efficient for myself and the other participants. Especially, the fact that they are producing more electricity than they consume showed that they are really advanced on this field. Also the offshore wind energy facility and the turbine that was built 40-45 years ago and still working effectively have showed that the renewable energy activities are significantly improved and are taken very seriously. What is more important is that there is very good system of cooperatives and the energy generation is spread through community.

How do you interpret the renewable energy activities and practices in your city?

There are very good activities however the organizations and institutions that are leading this sector should increase their informing activities. Renewable energy should be spread through the society.

Which steps shall be taken in your city in this regard?

We should take steps towards establishing and operating cooperatives together with various segments of the society. I believe it won’t let expansion of this field if only the private companies deal with it.

What have you learned from project?

We observed how important renewable energy is in the world, that there are serious technological developments in this field and that those technologies will be in use very soon and will direct the energy sector.

Please write your opinions about the future of renewable energy.

I think renewable energy is not at the point where it deserves among the available energy production systems. However, I believe it will be the priority of the country in the near future.

Is there a Project that you plan to contribute or implement in your city after this project?

Yes. If the bureaucratic challanges are overcome and if there will be no obstacle in the regulations in this respect, I am planning to cover the roof of 10 factories in the Organized Industrial Zone that have the largest roofs with GES.

I was born in 1952 in Çanakkale-Biga. I am retired teacher and I live in Çanakkale. I am member of Ida Solidarity Association.

I am aware of renewable energy for 20 years. I continue my efforts within the activities of the NGO by struggling against fossil fuel plants, promoting the use of geothermal resources on local level and on local politics level.

The model that starts on local level and achieves success was very impressive. This is very much related with the development of local democracy. Distinctive efforts are required to reflect this interaction to Çanakkale. We will take part more informed and aware from now on.

Çanakkale is relatively have awareness to this field. It has a very important resource. We can trigger the awareness if we create small scale models as examples.

There will be concrete steps about energy efficiency. Our efforts about the illumination of the city, illumination of the parks and gardens, expanding the use of bicycle for transportation, using electrical vehicles for taxi and pubic transformation will be effective.

We will participate actively in a GES project in cooperation with local government.

A map showing the availability of Çanakkale for the renewable energy investments is in the preparation process.

Community Power is very exciting as a production model with community ownership which actually we are not stranger to. Denmark experienced the energy problem deeply and developed a genuine model. Maybe this is where we might face challenges while conveying this ready-made model to Turkey. It seems to be challenging to create awareness without experiencing the problem deeply. Eventually this is related with a social necessity exposing and proclaiming itself. Our work is to contribute.

Renewable energy will be put into use rapidly when people get aware of what is lost by not using the idle resources we have. Costs that are decreasing by consuming will attract people’s attention more. When the exploitation of fossil fuels which are getting more expensive as the consumption is increased, it will be realized that renewable energy is also a factor for peace.

After Denmark visit, I believe the efforts for renewable energy in Çanakkale will accelerate. Especially reserve of biogas wastes, urban wastes, solar energy potential will be evaluated again to have fruitful results. We have concrete steps in cooperation with the municipality in our agenda. When this is an investment project, it is possible to develop cooperative partnership or a consultancy project.

Ekrem Akgül

İda Solidarity-Çanakkale

1- Please introduce yourself briefly.

I was born in 1984 in Van Tuşba. I studied in Environmental Engineering in Harran University between 2008-2012. I worked as manager in private sector on 2012 – 2015. I started to work at Van Local Governments Sustainable Environment Association (VANÇEB). I am chair of the Camber of Environmental Engineers – Van Branch since 2015.

2- How was the level of awareness about renewable energy in your city?

The level has always been limited with some activities, trainings and seminars. Such Projects should be sustainable and taking required supports and making investments will have positive results.

3-How much were you involved in renewable energy issues? Please mention about your activities/studies if there are any.

Renewable energy has always been a field that I want to work on. Especially the potential of this region made us to focus on this field.  There are some projects that I execute together with ITU (Istanbul Technical University):


  1. Rehabilitation of Van Unsanitary Disposal Area and Facilitating Waste Heat via Energy Production Project
  2. Rehabilitation of Waste Disposals of All Towns
  3. Preparation of Waste Disposal Management Plan in cooperation with TUBITAK
  4. Execution of Follow-up and Evaluation of Regular Storing Facility in scope of IPA Integrated Solid Waste Management System Project


4- Is there a Project that you plan to contribute or implement in your city after this project?

After the Denmark study visit, as the municipality association we plan a biogas facility and activating the rehabilitation unsanitary disposal area energy production project.


5- What are your impressions of the study visit to Denmark?

  • It is sad that in Turkey the technology that has been used since 1980s in Denmark is used very limited and is perceived as if it is a new technology.
  • Acting collectively helped them to have accomplishment in renewable energy field.
  • They have especially advanced in cooperatives.


5- How do you interpret the renewable energy activities and practices in your city?

There are successful projects especially in solar, wind and geothermal energy in recent years.

For example:

1- In Gevaş, a 50 MW grid connected  Wind Energy Plant will be built.

Ares Electricity Production Corp. is planning to invest in “grid connected Wind Energy Plant” based on the wind energy within the borders of Tatvan, Bitlis and Gevaş, Van.  The plant amounted 210.000.000 TL will be consisted of 25 turbine, each 2 MW. It is expected to produce 174.762.000 kWh per year and to connect the electricity to 154 kV Engil TM-Tatvan transmission line via 4 km long 154 kV 2×1272 MCM.

The construction of connected Wind Plant project will take approximately 12 months and during the construction period 45 employee will work for 8 hour in 26 days per month.

2- Van is one of the regions where the temperature decreases up to -46 during winter and in Çaldıran, Van the harvest of tomatoes produced in the greenhouse heated by geothermal energy has started. The greenhouse that is supported by Ministry Of Food, Agriculture and Livestock is built over 34.000 meter square land and heated by the pipes of 120 km. The tomatoes grown in the greenhouse that costed 10 million TL will be exported.


6- Which steps shall be taken in your city in this regard?

To enhance and to support efforts and endeavor for more modern practices that are not harmful for humans and environment, like I explained in question 5.

7- What have you learned from project?

  • Benefits of cooperatives
  • The importance of acting collectively for renewable energy and of the local practices.


8- Please write your opinions about the future of renewable energy.

  • Use wisely now so you will not be without energy in the future
  • Don’t use more than you need so you won’t need in the future.
  • Energy is our biggest heritage.
  • If you love your country and your money, use the resources carefully.
  • Don’t destroy with each drop.
  • Protect your resources.
  • The most important condition to be a healthy person is that the person is healthy; and this depends on the soil he lives on, the water he drinks and the air he breathes.

My name is Halil Candan. I am the chair of Agricultural Development Cooperative of Büğdüz Village in Burdur fort ha last 6 years. We have 3500 bovine animals in our village. We get 22 ton milk every day. The means of living in our village is cow dairying. I am married and have 3 kids.

I attended to the workshop in our city upon the invitation of TKDK City Coordinator. After that workshop my interest and approach to renewable energy has changed immensely.

Especially the technical study visit in Denmark I realized the importance of renewable energy. I observed on site the examples of what kind of investments can be done in our village and city.

The local community in the village didn’t have any awareness on renewable energy. I had the opportunity to convey what I have learned from the project to the villagers. The awareness on this subject has raised in the village. I had visited several renewable energy fairs in Turkey before but my knowledge on this subject was very limited.

In Denmark, I observed that people give great importance to economic, profitable, eco-friendly renewable energy resources such as wind, geothermal, biomass and solar energy, and that the awareness levels of the local communities and the public sector are very high. It was especially impressive to see what the local community accomplish by cooperating and acting collectively.

We realized that in our village we are just be at the bottom of the ladder considering the biogas and solar energy potential and that we haven’t even started to utilize this potential.

We realized that we can have good investments in our village if we convey the importance of the transition to %100 renewable energy to the villagers, together with our experiences from Denmark visit.

Renewable energy means economic freedom for me and it is very important opportunity to resolve the heating problem of our village.

We plan to increase our welfare level to thus to prevent migration to cities by using energy from biogas facilities that will be built in our village for heating. We started our endeavors for that purpose.

1990 yılında Van’ın Gürpınar ilçesinde doğdum. İlkokulu Gürpınar’da Ortaöğrenimi Van’da tamamladım. 2012 Yılında YYÜ Biyoloji Bölümü’nden mezun olduktan sonra,  özel sektörde İlk Yardım Eğitmeni olarak çalıştım. 2014 yılından bu yana Van Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nde (VASKİ) Biyolog olarak çalışmaktayım. Ekoloji Aktivistiyim.

Van halkının yenilenebilir enerji farkındalığı yok denecek kadar az. Özel ve resmi kurumlar şuanda sadece kar amaçlı olması yaklaşımıyla çalışmaları artmış bulunmakta, buna farkındalık denilir mi bilemiyorum.

Daha önce yenilenebilir enerji alanıyla hiç ilgilenmedim, sadece bu alanda yapılan çalışmaları takip ediyordum.

Danimarka’da gördüklerim bir ekolojist olarak beni gerçekten çok etkiledi, doğaya minimum düzeyde zarar verme bilinciyle bireysel veya kooperatifle enerji üretmeleri mükemmel bir şey, insanların kooperatif oluşturarak birlikteliği canlı tutması, orda yaşayan insanların kendi enerjilerine kendilerinin karar vermesi ve kar amacı güden şirketlere ihtiyaç duymadan enerjilerine çözüm bulmaları, enerji yasalarının değişmesi için mücadele etmiş olmaları çok değerli.

Van’da yapılmış çalışmalara bakıldığında 2 tane kurulmuş GES bulunmakta 1 tanesi kurulum aşamasında ve lisans başvurusu aşamasında olanların sayısı oldukça az. Fakat kurulu ve kurulma aşamasında olan onlarca HES bulunmakta çünkü biz halen elektriği HES’ten üretiyoruz. Enerji üretimi anlayışımız;  tükenmesi muhtemel, ekonomik olmayan sağlığı tehdit eden, doğaya zararlı, geri dönüşümü olmayan, neo-liberal politika ve yöntemler kullanılıyor.

Güneş radyasyon derecesinin en yüksek illerden olan Van’ın su kaynaklarında elektrik elde edilmesinin durdurulup, Güneşten, jeotermalden, rüzgârdan enerji üretimine geçilmeli, bunun için destek programlarının açılması, gerekli mevzuatlardaki sınırlamalarının kaldırılması, halkı yenilenebilir enerjiye geçişe teşvik edici programların geliştirilmesi ve yenilenebilir enerjiyi eğitim programlarına dâhil edilmesi gibi birçok çalışmanın yapılması gerekir.

Bu programda yaşamımızın bir parçası olan enerjinin etkin enerjinin kullanımının çok önemli olduğunu, yenilenebilir enerjinin yayılması ve gerçekleştirilmesi zor olmadığını ve bu alanda bilincin-farkındalığın az olduğunu ve çalışmaları yürüten kişilerin sayısının az olduğunu öğrendim.

Yenilenebilir enerji bilincinin arttırılması için böyle projelerin sayısı artarsa farkındalık düzeyi artar ve bu alanda mücadele etme kendi enerjisini kullanmak isteyen insan sayısı artar ve yenilenebilir enerjinin mümkün olduğunu görülerek vazgeçilmez hale geleceğini düşünüyorum.

Şuanda halihazırda destek verdiğim bir proje yok fakat bu alanda yapılacak her türlü projeye destek sunabilmek için çabalarım devam edecek ilerleyen zamanlarda koşullarım ve imkanlarım el verirse bu projenin amacını yaşadığım alanda kooperatif kurarak uygulamayı düşünüyorum.




Maksut Gezgin 1985 yılında Diyarbakır ‘da doğdum. Bütün öğrenim yılımı bu şehirde tamamladım. Dicle Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği bölümünden 2015 yılında mezun oldum. Şu anda İstanbul’da bir otomasyon şirketinde çalışıyorum.

Üniversitede bitirme projesi olarak Güneş Enerji Sistemlerini aldım. Bu alanda ilk gelişme olarak da Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin Sümer park yaşam alanında 500 kW’lık Güneş Enerji santrali projesinde bir yıl boyunca çalıştım.

Şehrimiz yenilebilir enerji alanına 2007 yılında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin Güneş Evi projesi ile tanıştı.

Yapımı devam eden projeler ;

  • DİŞTİ 670 kW’lık GES ve Elektrikli Araç İstasyonu
  • Karacadağ 2MW’lık GES
  • Karacadağ 3MW’lık Biogaz Santrali
  • DİSKİ 400 kW’lık GES

Danimarkadaki ziyaretimde bir kentin ihtiyaç duyduğu bütün enerjiyi Yenilebilir Enerjiden karşılayabiliriz. Bu enerjiyi odun parçacıklarından ,çöpten, rüzgardan, samandan elde edebileceğimizi öğrenmiş oldum. Bu sistemlerle yakın olan kentlerin ısınmasını ve elektrik enerjini karşılamış oluyor.

Dünyamızda enerji ihtiyacı her yıl yaklaşık olarak %4 -5 oranında artmaktadır. Şu anki enerji kullanım koşulları göz önüne alınarak yapılan en iyimser tahminlerde bile en geç 2030 yılında petrol rezervlerinin büyük ölçüde tükeneceği ve ihtiyacı karşılayamayacağı görünmektedir. Kömür için şu anki rezervlerle 80 -100 yıl, doğalgaz içinse yine yaklaşık 100-120 yıllık bir kullanım süresi tahmin edilmektedir.

Önceleri ganimet ve toprak için yapılan savaşların yerini enerji için yapılan savaşlar almaya başlamıştır.

Günümüzde, çevresel zorunluluktan öte, ülkelerin kendi enerji taleplerini karşılamak için geliştirdikleri stratejiler bağlamında, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı giderek önem kazanmaktadır. Dolayısıyla, son yıllarda tüm dünya ülkeleri enerji bağımsızlıklarını sağlayabilmek için enerji üretim oranları arasında yenilenebilir enerjinin payını arttırmaya çalışmaktadırlar.

Kırsal alanlarda bir kaç köyün bir araya gelip kooperatifleşerek kendi enerjilerini üretebilirler. Böylece hem kendilerini hem de yakın kentlerin bölgesel ısıtma, seracılık ve elektrik enerji ihtiyacı buralardan karşılanabilir.

Eğitim faaliyeti yürüten paydaşlar ve meclisler toplantılarla, eğitim seminerleriyle, yerinde bilinç arttırma kampanyalarıyla vatandaşları bu konuda bilgilendirebilirler.

Mesut Yıldıran. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda İl Koordinatörü olarak görev yapmaktayım. İnşaat mühendisiyim. Kurumum sürdürülebilir yatırımlara AB nin hibe programlarını uygulayan bir kurumdur. Destek verdiğimiz sektörlerden biri de yenilenebilir enerji yatırımlarıdır. Evli ve 1 çocuk babasıyım.

İlimizde yenilenebilir enerji ile alakalı olarak özellikle yerel halk çok bilinçli değildi. İlimizdeki potansiyeli bilen, özellikle büyük şehirden bir takım yatırımlar yapılmıştı.

Yurtiçi ve yurtdışı birkaç yenilenebilir enerji fuarını ziyaret etmiştim Bilgilerim çok yüzeyseldi.

Danimarka’da; rüzgar, jeotermal, biyokütle ve güneş gibi çevreci, ekonomik, karlı olan yenilenebilir enerjinin ne kadar önem verdiğini, halkın ve kamunun ne kadar bilinçli olduğunu fark ettim. Özellikle yerel halkın bir araya gelerek kendi hedefleri için birlikte hareket ettiklerinde neler başardıklarını görmek etkileyiciydi.

Şehrimizin özellikle biyogaz ve güneş enerjisinin potyansiyeli göz önüne alındığında daha yolun başında olduğumuzu ve bu potansiyelimizi şimdilik hiç değerlendirmediğini fark ettik.

Halk ve kamu birlikte hareket ederek öncelikle yenilenebilir enejinin önemi her kesime doğru bir şekilde aktarılmalı. Yeterli bilinç oluştuğunda, halk özellikle kooperatifler ve şirketler kurarak kendi bölgesi için yatırımlar yapmalı. Kamunun bürekrasiyi azaltacak önlemler alması, alyapının iyileştirilmesi ve yatırımlar hakkında yol österici olması büyük önem arz ediyor. Bankalar kredi kolaylığı sağlamalı ve yatırımlara destek veren kurumlar kendini iyi tanıtmalıdır. Fizibilite ve projelerin hazırlanması aşamasında bigli düzeyi yüksek kişilere ulaşılması en önemli aşamalardan biri olarak görülüyor.

%100 yenilenebilir enerjiye geçişin önemini Danimarka tecrübemizle birlikte ilimize doğru bir şekilde aktarıldığında güzel yatırımların yapılabileceğini fark ettik. İlimiz bu konuda heyecanlı ve şanslı. Gerek koorperatifçilik kültürünün olması gerekse vatandaşlarımızda proje kültürünün olması, ilimizin potansyieli ile birleştiğinde güzel  yatırımların ortaya çıkması bekleniyor.

Yenilenebilir enerji benim; huzur, refah, barış, konfor ve yaşanılabilr dünya demektir. Bütün bu artılarıyla beraber yenilenebilir enerjiye geçiş kaçınılmazdır. Sadece bu geçiş süreci ne kadar hzlandırmamız gerektiğini tartışmalıyız.

Mevcut işletmelerin öz tüketimini yenilenebilir enerji ile karşılaması noktasında temaslarda bulunarak onlara kurumumuzun vereceği hibe desteklerini aktarmaya çalışacağız. Ayrıca yenile yapılacak yenilenebilir enerji yatırımlarının desteklemesi konusunda yatırımcıları bilgilendirme yoluna gideceğiz.

Murat AYDINCIOĞLU Elektrik elektronik mühendisiyim Van’da Serbest olarak çalışmaktayım EMO temsilciliğinde yönetim kurulu üyesiyim.

Yapılan bu proje öncesinde yenilenebilir enerji konularıyla ilgiliydim, daha önceden Güneş Enerji Santralleri Yetki Belgesi almıştım ve 2011 yılında Yenilenebilir enerji konusunda bir seminerde konuşmacı olarak katılmıştım.

Danimarka gezimizde yenilenebilir enerjinin hayatın içine nasıl entegre olabileceğimizi yerinde görerek kavramış olduk, bunun Van’da da yerleşmesini kendimize görev edindik

Van ili özellikle Güneş açısından çok yüksek potansiyele sahip olmasına rağmen yeterli bir bilince sahip değildi

Van da çok büyük yenilenebilir enerji çalışmaları başlamış bulunmaktadır. Özellikle güneş konusu yatırımcıların farkına vardığı ve yatırıma yöneldiği bir alan olmuştur, diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından Rüzgâr için 49,5 mVA yatırımın ön lisansı alınmış olup ilerleyen zamanlarda projenin hayata geçmesi beklenmektedir. Bunların yanında ufakta olsa yatırımın yapılması sevindirici olan bir diğer yenilenebilir enerji kaynağı jeotermal ısı kaynağı ile ilgili yatırım Çatak ilçesinde yapılmış olan sera çalışmasıdır. Çaldıran ilçesi Türkiye’nin en düşük ısının ölçüldüğü yerleşim yeri olmasına rağmen jeotermal ısı ile kış aylarında üretim yapılmaktadır.

Van ilinin özellikle güneş enerjisinin verimliliği konusundaki verileri yatırımcıları cezbetmiş olmasına rağmen, yerli yatırımcıların ortaklık şartı konulmadığı için Van bu enerjisinden yeterince yararlanamayacaktır. Danimarka da olduğu gibi bu tür yatırımlarda %25 gibi yerel girişimcilerin ortak olması gerektiği kanısındayım.

Bu proje bize gösterdi ki Danimarka gibi güneşin fazla olmadığı bir yerde bile rüzgâr enerjisi kadar güneş enerjisine yatırım yapıldığını bu yatırımların kendini amorti etme süresi çok uzun olmasına rağmen ülke ekonomisi ve çevre yönünden her zaman desteklenmeli ve teşvik edilmelidir, ayrıca yerel insanların bir araya getirilerek toplum enerjisi oluşturularak kooperatifler marifeti ile yöre insanın çevreye zarar vermeden zenginleştirilmesi mümkündür.

Yenilenebilir enerji kaynakları mutlaka değerlendirilmeli, vazgeçilmez ve birincil enerji kaynağı yapmak gibi bir zorunluluğumuz bulunmaktadır.

Çağrı mektubunu aldığımız lisansız 1 adet GES yapımına mart ayında başlayacağız ve devamında benzer projelerde yer almayı düşünmekteyim

Ben Nejdet IRAK 1970 Yeniçiftlik Doğumluyum. Kendi köyümde ve ilçemiz Biga’da birçok sivil toplum kuruluşunda yöneticilik yaptım. Halen Yeniçiftlik köyü Muhtarı ve Biga Ovası Sulama Birliği başkanlığı görevimi sürdürmekteyim.

  • Görsel basından takip ediliyor ve küçük işletmelerde güneş panelleri ile enerji panelleri yapılıyordu. Son yıllarda rüzgâr enerji santralleri de kurulmaya başlandı. Ancak bölgemizde tarım ve hayvancılığın çok yapılması nedeniyle tarımsal ve hayvansal atıklardan biyokütle ve biyogaz üretimi ile ilgili çalışmalar başladı.


  • Görsel basından gördüğümüz ve okuduğumuz yenilikleri uygulamak ve bölgemizde yenilenebilir enerjiye geçiş için bir takım toplantılara ve seminerlere katılarak bu bilgilerimizi sivil toplum kuruluşları kamu ve siyasi yöneticiler ile halkımıza anlatarak bilgilendiriyoruz.


  • Biga Ovası Sulama Birliği Başkanı olarak Çanakkale de düzenlenen yenilenebilir enerji seminerine katılarak ve oradaki biyogaz tesislerinin işleyişi diğer enerji dallarına göre daha çok dikkatimi çekti. Çünkü kendi köyümde tarımsal ve hayvansal atık çoktu. Bunların değerlendirilmesi gerektiğini düşündüm. Ve kendi köyümde biyogaz tesisi kurma fikri doğdu. Bundan sonra Danimarka’ya davet edildik. Danimarka’da gördüğümüz tesisler bu fikrimizi daha da güçlendirdi. Orada gördüğümüz enerjiyi üretmek için kurulu tesislerin çalışması işletilmesi ve orada yaşayan insanlara olan katkısı, faydası bizdeki bu kadar ham maddenin niye değerlendirilmediğini insanlara faydalı hale getirilmediğini düşündürdü. Danimarka dönüşü hemen bir biyokütle tesisini kendi köyümde kurmak için çalışmalarımızı başlattık.


  • İlçemiz Biga ve köylerinde bu güne kadar yenilenebilir enerji ile ilgili çok çalışma yoktu. Sadece birkaç şirketin rüzgâr enerji santrali kurarak öncülük etiği görülmüştür.


  • İlçemizde tarım ve hayvancılığın çok olması nedeniyle hem tarımsal ve hayvansal atıkların hem de kentsel atıkların değerlendirileceği tesislerin kurulması gerektiğini düşünüyorum.


  • Bu proje kapsamında güzel ülkemizin yenilenebilir enerji kaynakları bakımından çok zengin olduğu ve bu kaynakların diğer enerji üretimi yapan ve fosil yakıtlarla çalışan tesislere alternatif olarak kullanılması gerektiğini düşünüyorum.


  • Tüm Dünya da ve ülkemizde fosil yakıtla çalışan santrallerin kapatılarak % 100 yenilenebilir enerjiye en kısa zamanda geçilmesini diliyorum.


  • Bu tür projelerin daha yaygın ve daha çok insana ulaşılarak yapılmasını daha çok insanın bilgilendirilmesini sağlamak için Biga Ovası Sulama Birliği Başkanlığı ve Yeniçiftlik Köyü Muhtarlığı Olarak konu ile ilgili tüm projelere maddi ve manevi destek vermeyi taahhüt ederim.

Nejdet IRAK

Yeniçiftlik Köyü Muhtarı ve

Biga Ovası Sulama Birliği Başkanı

Powering Communities Proje Uygulamasına İlişkin Raporumdur
Elektrik – Elektronik mühendisiyim. Van Büyükşehir Belediyesi VASKİ Genel Müdürlüğü’nde çalışıyorum. Daha önce yenilenebilir enerji ile ilgili özgün bir çalışmam olmadı. Ancak, gerek enerjinin toplumsal yaşamımızdaki yeri, gerek teknolojik gelişmelerle bağlantılı olarak enerjiye olan bağımlılığın artması, gerekse de uluslararası çapta birçok krizin ana düğüm noktasını oluşturması sebebiyle ülkelerin enerji politikalarına ve yeni enerji kaynaklarına ilişkin merakım ve ilgim giderek arttı. Kurum olarak enerji tüketimimizin fazla olması da bu alanda yeni, ekolojik ve ucuz enerji kaynaklarına yönelik arayışımı tetikleyen başka bir etmen oldu.
Yenilenebilir Enerji Birliği (EUROSOLAR Türkiye) öncülüğünde yenilenebilir enerji alanında pilot şehirler belirlenerek yapılan atölye çalışmaları ve daha sonra Danimarka’da yapılan teknik gezi, anlam yüklediğim, ülkemiz ve Van adına umutlandığım çabalar oldu. Kişi olarak bu çalışmada bulunmak benim için ayrı bir heyecan kaynağı oldu ve hakkıyla yerine getirilmesi gereken ağır bir sorumluluk altında olduğumu hissettim. Bu çalışmaları benimsememin ve heyecanla sahiplenmemin ana sebebi; yenilenebilir enerji kaynaklarının ucuz olması, daha kolay erişilebilir olması veya bu alandaki teknolojilerin hızla gelişiyor olması değildi. Yenilenebilir enerji kaynaklarının ucuzlaması ve yaygınlaşması ile doğayı tahrip eden birçok eski enerji üretim biçimi ortadan kalkacak, ülkeler arası enerji savaşları anlamsızlaşacak, milyonlarca insanın sömürülmesinin ve yoksulluğa mahkûmiyetinin en azından bazı gerekçeleri yok olacaktı. Yenilenebilir enerji üretiminin toplumların sahiplenmesiyle yaygınlaşması durumunda devletler veya dev şirketler değil, toplumlar, topluluklar güçlenecekti. Bu bağlamda “Community Power” veya “Powering Communities” projesini mutlaka başarıya ulaştırılması ve pay sahibi olmam gereken bir proje olarak gördüm.
Danimarka’daki teknik gezide yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili (örneğin rüzgâr enerjisi ile ilgili) denenen teknolojiler ve sağlanan başarılar dikkat çekici ve umut vericiydi. Ama topluluk enerjisi uygulamaları çok daha heyecan vericiydi benim için. Özellikle kâr amacı gütmeyen kooperatifleşmeler, doğa dostu enerji üretiminde tüm insanların ortaklaşması ve bunu sahiplenme düzeyi çok anlamlıydı. Enerji zengini bir ülke olmamız itibariyle eğer bizde bu yaygınlaştırılabilirse hem ekonomik büyümede, hem doğamızın korunmasında, hem de toplumsal kültürümüzün daha ortaklaşmacı bir yapıya evirilmesinde önemli bir pay sahibi olabilirdi.
Şurası açıktır ki, şimdiden sonra hem ülkemizde hem de tüm dünyada yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim çok daha büyük bir hız ve ivme kazanacak; bu dönüşümün önünü hiçbir güç alamayacak. Bu doğrultuda yapılacak çalışmalar, önemli bir dönüşümde katalizör etkisi yapacaktır. Böyle bir etkide bulunmak elbette önemlidir. Fakat sadece yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimi sağlamak değil, bu alandaki tekelciliği bozarak, toplumları güçlendirerek dönüşümü sağlamak çok daha önemlidir. Şimdiden sonra yenilenebilir enerji alanında öncülük yapan kişi veya kesimlerin başarısının ölçütü, hangi bölgede ne kadar yenilenebilir enerji üretimini sağladıkları değil, toplulukların gücüyle bunu ne kadar sağladıkları ile ölçülmelidir, diye düşünüyorum. Özelde enerji, genelde tüm diğer alanlarda yaşanacak değişim ve dönüşümlerin tepeden, etkili ve güçlü odaklar eliyle değil, toplumun eliyle yapılması toplumu çok daha demokratik, üretken ve dünyayı çok daha yaşanılır kılacaktır.
Topluluk enerjisinin dünyada kültürel ve yönetsel olarak çok geri kalmış ülkelerde değil, ileri demokratik deneyimin yaşandığı ülkelerde açığa çıkması ve gelişmesi tesadüfi değildir. Topluluk enerjisi ile demokrasi birbirini besleyen, biri olmazsa diğeri yaşama şansı bulamayan iki alandır. Demokratik kazanımların kurumlaştığı ülkelerde yaşanan topluluk deneyimleri, otoriter veya totaliter sistemlerde aynı biçimde uygulanamaz, aynı başarıya ulaşamaz.

Yenilenebilir Enerji Birliği tarafından ülkemizde öncülük edilen yenilenebilir enerjiye yönelim çalışmasının ülkedeki otoriter sistem yönelimiyle aynı döneme denk gelmesi herhalde önemli bir şanssızlıktır. Bireyin ve sivil toplumun tümüyle güçten düşürüldüğü bir zeminde maalesef ne toplulukların güçlendirilmesinden ne de topluluk enerjisinden söz edilebilir. Toplum üzerinde yaşamın her alanında uygulanan yıkıcı baskıya rağmen insanların hiçbir şey yokmuşçasına yaşamlarına devam etme ve yenilenebilir enerjiye yönelimi öncelikli gündemleri arasına alma gibi bir beklentinin gerçekçi olmayacağı kanaatindeyim. Demokrasinin nefessiz kaldığı bir zeminde “Community Power” projesinin başarıya ulaşma şansını maalesef göremiyorum.
Yenilenebilir Enerji Birliği’nin şimdiden sonraki çalışmalarında her alandaki olumsuz gidişata rağmen mevcut durumu göz ardı ederek çalışmayı sadece teknik bir çalışma olarak ele alması durumunda kuşkusuz yine bazı ilerlemeler kaydedilecektir. Fakat bu durumda projenin toplumsal ayağı eksik kalacak ve bir “Community Power” projesi olmaktan çıkacaktır. Nitekim Danimarka gezisi sonrası yapılan yerel değerlendirme toplantılarında katılımcı profili önemli oranda değişmiş; sivil toplumu temsil oranı minimum seviyede kalmıştır. Şehrin idari, akademik veya ticari tepe noktalarında bulunanlar, adeta “bu çalışmaların bizim dışımızda ve bizi ana eksen olarak almadan yapılması abestir, bizsiz başarı şansı yoktur” türünden mesajlar vererek bölgenin ve ülkemizin genel fotoğrafını ortaya koymuşlardır.
Topluluk enerjisinin açığa çıkma imkânı bulacağı demokratik bir zemin umuduyla ve yeniden bir “Powering Communities” projesinde buluşmak dileğiyle çalışmalarınızda başarılar diliyorum.

Elektrik Elektronik Mühendisiyim. Van Büyükşehir Belediyesi’nde proje çizim ve yapım işleri kontrolü olarak hizmet sunmaktayım. Tüm çalışmalarımda LED ürünler kullanılmakta ve enerji veriminden en iyi şekilde yararlanmak için tüketilen enerjiyi minimumda tutmayı amaçlamaktayım. Benim üniversite Bitirme tezim Güneş Evi Projesi ve ben güneş enerjisinin etkin kullanılmasını amaçlayan bu çalışmalara katıldım.

Danimarka’da yaptığımız teknik gezide birçok ısı ve / veya elektrik enerjisi üretimi yapan tesisi inceleme şansımız oldu. Bunlardan;

Isı ve / veya elektrik enerjisi elde edilen jeotermal enerji tesislerinin, Güneş enerjisi santrallerinin, Rüzgâr Türbinlerinin ve Biyogaz tesislerinin kurulma aşamalarına ve proseslerine dair mekanik bilgilerin yanında, her bir tesisin ayrı zaman dilimlerinde üretilen enerji miktarlarını, tesislerin çalışma şekli ve işletilmesi gibi teknik bilgiler edindik. Bununla beraber Danimarka’daki bu tür enerji tesislerinin kurulumunun yurttaşların ortaklaşarak ve kar amacı gütmeden kooperatifler eliyle yapıldığını ve kooperatife üye olan insanlar tarafından yönetildiğini öğrendik.

Powering Communities Öğrenimleri

  • Isı ve / veya elektrik enerjisi elde edilen jeotermal enerji tesislerinin, Güneş enerjisi santrallerinin, Rüzgâr Türbinlerinin ve Biyogaz tesislerinin kurulma aşamalarına ve proseslerine dair mekanik bilgilerin yanında, her bir tesisin ayrı zaman dilimlerinde üretilen enerji miktarlarını, tesislerin çalışma şekli ve işletilmesi gibi teknik bilgiler edindik.
  • Danimarka’daki bu tür enerji tesislerinin kurulumunun yurttaşların ortaklaşarak ve kar amacı gütmeden, kooperatifler eliyle yapıldığını ve bu tesislerin gelirlerinin halka ait olduğunu öğrendik
  • Enerji tesisi tüketim yapılan yere yakın kurularak bu tesisin çalışması için gerekli ham maddeye olan mesafe en aza indirilerek kayıp enerji miktarı, ulaşım masrafı, tüketim bedeli ve iletim maliyeti minimuma indirildi.

Van’da kullanılabilecek yenilenebilir enerji alternatifleri

  • Güneş Enerjisi
  • Biyogaz
  • Jeotermal Enerji

Van İli tarihine baktığımızda tarihi Urartu Devletinin Başkenti ve Güneşin doğduğu yer olarak tabir edilmektedir. Türkiye’nin Güneş haritasına baktığımızda ise Van’ın bir güneş enerji merkezi olduğunu görebiliriz. Bunun yanında yükseltinin de fazla olması bu şehri ayrıca çok büyük bir enerji potansiyeli haline getirmiştir. Fakat yenilenebilir çalışmalar yetersiz kalmaktadır.

Ulaşılması gereken paydaşlar

  • Enerji Dağıtım Şirketleri (VEDAŞ, VEPSAŞ, TEİAŞ)
  • Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü, TKDK
  • Üniversite (YYÜ)
  • Belediyeler ve bağlı kuruluşlar (Büyükşehir Belediyesi, İlçe Belediyeleri, VASKİ)
  • STK’lar
  • Odalar (TMMOB, bağlı odalar vd.)
  • Meclisler (Halk meclisleri)
  • Kadın, Gençlik vd. Örgütler
  • Basın – yayın organları
  • DTK ve siyasi etkin siyasi partiler
  • Milletvekilleri
  • Ajanslar (DAKA vd.)
  • Sanayi kuruluşları ve odaları (OSB, Van TSO, VATBO vd.)
  • Kooperatifler

Toplumda yenilenebilir enerji ve enerjinin etkin/verimli kullanımı konusunda duyarlılık oluşturma çalışmaları

  • Eğitim
  • Öğrencilere dönük eğitimler
  • Milli Eğitim Müdürlüğü ile bağlantılı olarak okullarda verilecek seminer vb eğitsel etkinlikler
  • Halka dönük eğitimler
  • İlgili kurumlarla bağlantılı broşür, pankart, afiş vb. çalışmalar
  • Basın – yayın organlarında enerji tasarrufu ve yenilenebilir enerji kaynakları konulu programlar, kamu spotları


Pilot Uygulama Örneği

Örnek bir köy modelinin oluşturulması

  • Kooperatif oluşumu ve ilk etapta Güneş Enerjisi Santralinin kurulması

-Kendinizi kısaca tanıtınız:

1970 Isparta doğumluyum, Mehmet Akif ERSOY Üniversitesi/Elektrik ve Enerji mezunuyum,  Enerji sektörüne 01.12.1989 yılında Burdur ili Bucak İlçesi Karacaören köyünde bulunan Karacaören I HES (16×2=32 MW) da başladım. Soma eğitim merkezinde HES üzerine temel eğitim aldım, 6 aylık geçici bir süre ile Oymapınar HES (135×4=540 MW) da çalıştım. 1995 yılında Elektrik dağıtım sektörüne geçiş yaptım ve Elektrik dağıtım sektörünün değişik birimlerinde çalıştım. Özelleştirme nedeni ile 28 Mayıs 2013 ten bu yana AKDENİZ Elektrik Dağıtım Burdur İl Müdürlüğünün Şebeke Operasyonları Yöneticiliği görevini yürütüyorum.

-Kentinizde daha önce yenilenebilir enerji ile ilgili farkındalık düzeyi nasıldı?

Kentimizde yenilenebilir enerji üzerine GES tesisleri ticari boyutta yeni atılımlar kazanmaktadır. Ayrıca 2016 yılı içerisinde toplumların güçlendirilmesine yönelik Burdur ili Çeltikçi ilçesi Kuzköy’de 354 KW lık kooperatif GES tesisi bulunmaktadır, burası tamamen üyelerin yararına tesis edilmiş yenilenebilir enerji tesisidir.

-Yenilenebilir enerji ile ne kadar ilgiliydiniz? Varsa yaptığınız çalışmaları yazınız.

Elektrik dağıtım sektörünün Burdur ili Şebeke Operasyonları yetkilisi olarak yenilenebilir enerji kaynakları konusunda; bölgemize tesis edilecek üretim tesislerinin bağlantı görüşleri, test çalışmaları için enerjilendirme ve geçici kabul çalışmalarına katılmaktayım.

-Yenilenebilir enerji ile ilgili Danimarka’da gördükleriniz sizi nasıl etkiledi?

Yenilenebilir enerji ile ilgili Danimarka’da gördüklerimiz, özellikle alternatifli (RES+GES+ BİYOGAZ) yenilenebilir enerjinin oluşu bir ülkede olabilecek bir devrim niteliğinde idi, Burdur ilimiz ile karşılaştırma yaptığımızda ise Biyogaz üzerine Burdur’da olan kaynakların Danimarka ya göre çok daha fazla oluşunun tespiti yönünde idi.

-Kentinizde yapılan yenilenebilir enerji ile ilgili çalışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kentimizde yapılan, Yenilenebilir enerji ile ilgili çalışmalar ise özellikle GES ve Biyogaz üzerine potansiyel kaynak olan kırsal bölgelerin kalkınmasına yönelik, tamamen projenin tanımına uygun toplumların güçlendirilmesini hedefleyen bir çalışmadır.

-Bundan sonra kentinizde bu konuda hangi adımlar atılmalı?

Burdur merkeze bağlı kırsal 2 adet bölgede Biyogaz enerji üzerine fizibilite çalışmalarına başlanılmalıdır.

-Bu proje kapsamında neler öğrendiniz?

Yenilenebilir enerji için gerekli kaynakların ilimizde fazlası ile mevcut olduğunu, bu kaynaklar ile özellikle kırsal bölgede yaşayan toplumun daha da güçlendirilebileceğini öğrenmiş olduk.

-Yenilenebilir enerjinin geleceği hakkında düşüncelerinizi yazınız.

Yenilenebilir enerji kaynakları konusunda GES için (güneş) ve RES için (rüzgâr) tamamen bedava diyebileceğimiz bir kaynak olup, geçilmesi durumunda enerji üretimi noktasında ekonomik yönden çok düşük maliyet, temiz çevre, temiz hava, az hastalık, az hastane anlamına geleceğini düşünüyorum.

-Kentinizde bu projeden sonra yapmayı düşündüğünüz veya destek vermek istediğiniz bir projeniz var mıdır?

Yenilenebilir enerji konusunda, Burdur ilimizde özellikle kırsal bölgelerde toplumların güçlendirilmesine yönelik her türlü projede gönüllülük ilkesine dayalı olarak var olduğumu ifade etmek isterim.


-Kendinizi kısaca tanıtınız:

Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği bölümünde öğretim elemanıyım. Aynı zamanda Fırat üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümünde Doktora yapmaktayım.

-Kentinizde daha önce yenilenebilir enerji ile ilgili farkındalık düzeyi nasıldı?

Kentimiz yenilenebilir enerji türlerinden biri olan güneş enerjisi ile yıllardır tanışmış durumdadır. Geçmişten gelen bir uygulama olan güneşten su ısıtma yoluyla faydalanmanın yanı sıra, güneş enerjisinden elektrik enerjisi elde etme uygulamaları da son on yıldır kentimizde yapılmaktadır.

-Yenilenebilir enerji ile ne kadar ilgiliydiniz? Varsa yaptığınız çalışmaları yazınız.

2007- 2009 yılları arasında yüksek lisans çalışmasında ilgilenmeye başladım. Tez konum güneşten elektrik eldesi ile bir asenkron motorun hız kontrolünü gerçekleştirmek idi. Böylece tarımsal sulamada yapılabilecek örnek bir uygulama çalışması için yol gösterici olmuştu.

-Yenilenebilir enerji ile ilgili Danimarka’da gördükleriniz sizi nasıl etkiledi?

Danimarka’da en çok etkilendiğim şey, üretimde sadece doğal kaynakları bakımından zengin olan rüzgârdan değil güneşten ve biyoenerjiden de faydalanmalarını izlemek oldu. Yenilenebilen her enerjiden gerek ısı gerek elektrik üreterek tek yönlü üretim yerine çok yönlü üretim gerçekleştirmeleri her bölgeye örnek olmalıdır.

-Kentinizde yapılan yenilenebilir enerji ile ilgili çalışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz?

Umut verici ama yeterli değil. Çünkü kentimizde yüksek kapasiteli güneş enerji santralleri gerçekleştirilebileceği gibi aynı zamanda biyoenerji tesisleri de bol miktarda yapılabilir. Hatta kentin bazı bölgelerinde rüzgâr santralleri kurulabilir. Bu bağlamda kentimizde tanışmış olduğumuz güneşten elektrik eldesi çalışmaları sevindiricidir. Fakat yeterli değildir.

-Bundan sonra kentinizde bu konuda hangi adımlar atılmalı?

Ekte Diyarbakır için genel tanıtım ve öneriler mevcuttur.

-Bu proje kapsamında neler öğrendiniz?

Doğa bize yaşantımız için gerekli olan bütün ihtiyaçlarımıza cevap verecek güce sahiptir. Yeter ki bizler temiz enerji elde edip doğayı kirletmeyelim. Danimarka yaşadığı savaş dönemi sonrası krizi (enerjide dışa bağımlılık, kalitesiz enerji gibi) kendi öz kaynaklarını kullanarak çözmeye başlamış. Çevre dostu enerji kaynakları ile enerjisini üretmeye başlamıştır. Bu teknik gezi ile kendi ülkemizin zenginliklerinin farkına varıp çok şey yapılabileceğini öğrendik.


-Yenilenebilir enerjinin geleceği hakkında düşüncelerinizi yazınız.

Zaman içerisinde tek çözüm yolunun yenilenebilir enerji kaynakları ile enerji üretmek olduğunu her kesimin kabul edeceği kanaatindeyim.  İnsanlar internet teknolojisi ile tanıştılar. Bu ister istemez herkesi zaman içerisinde kendi enerjimi kendim üretebilirim düşüncesine götürecek. Bununla birlikte yöneticilerimiz de temiz enerjiye yönelirken vatandaşları da öncelikle enerjiyi etkin ve verimli kullanmaları hakkında bilinçlendirip, mutlaka herkesin katılımı ile yenilenebilir enerji kullanımı artacaktır.

-Kentinizde bu projeden sonra yapmayı düşündüğünüz veya destek vermek istediğiniz bir projeniz var mıdır?

Dicle Üniversitesinde mevcut durumda bir güneş enerji santrali bulunmaktadır.2. Etap güneş enerji santrali yapmak için proje hazırlama aşamasındadır. Üniversite dışında kentimiz için yapılabilecek her projeye katkı sunmayı isterim.